Üstelik bütün bunları herhangi bir maddi karşılık beklemeden yapıyor.
Biz buna gönüllülük diyoruz.
Peki, gönüllü olmak yapılan işin profesyonelce yapılmasına engel midir?
İşte üzerinde durmamız gereken mesele tam da burada başlıyor.
Toplumda zaman zaman gönüllülük ile amatörlük birbirine karıştırılıyor. Oysa gönüllülük, bir işi ücret almadan ve kendi isteğiyle yapmayı ifade ederken profesyonellik; bilgi, beceri, disiplin ve sorumluluk anlayışıyla ilgilidir.
Bir insan yaptığı işten para kazanmıyor diye o işi ciddiyetsiz yapmak zorunda değildir.
Özellikle arama kurtarma faaliyetlerinde bu ayrım hayati önem taşır.
Çünkü arama kurtarma, yalnızca iyi niyetle yürütülebilecek bir faaliyet değildir. Teknik bilgi, düzenli eğitim, fiziksel yeterlilik, doğru ekipman, koordinasyon ve her şeyden önemlisi disiplin gerektirir.
Bir enkaza girmek cesaret isteyebilir. Ancak nereden girileceğini, hangi risklerin bulunduğunu ve ne zaman geri çekilmek gerektiğini bilmek eğitim gerektirir.
Bir kayıp şahsı aramak fedakârlıktır. Ancak arama alanını doğru planlamak, ekipler arasında haberleşmeyi sağlamak ve elde edilen bilgileri değerlendirmek ayrı bir uzmanlık ister.
Bir yangına müdahale etmek istemek insani bir davranıştır. Fakat yanlış bir müdahalenin hem müdahale eden kişiyi hem de çevresindekileri tehlikeye atabileceği unutulmamalıdır.
İşte bu nedenle gönüllülüğün temelinde yalnızca yardım etme arzusu değil, kendini geliştirme sorumluluğu da bulunmalıdır.
Gönüllülük, “İstediğim zaman varım, istemediğim zaman yokum.” demek değildir.
Elbette gönüllülük kişinin özgür iradesiyle başlayan bir yolculuktur. Hiç kimse hayatının her anında göreve hazır olmak zorunda değildir. Herkesin ailesi, işi, sağlığı ve kendine ait sorumlulukları vardır. Ancak gönüllü olarak bir ekibin parçası olmayı kabul eden kişi, beraberinde bazı yükümlülükleri de üstlendiğini bilmelidir.
Planlanan eğitimlere katılmak, verilen görevleri yerine getirmek, ekip arkadaşlarını belirsizlik içinde bırakmamak, katılamayacağı faaliyetleri zamanında bildirmek ve kendisini sürekli geliştirmek bu sorumlulukların başında gelir.
Çünkü arama kurtarma bireysel değil, ekip hâlinde yürütülen bir faaliyettir.
Bir kişinin eksikliği bazen bütün ekibin planlamasını değiştirebilir. Bir eğitime katılmamak yalnızca kişinin kendi bilgi eksikliğine değil, birlikte görev yapacağı arkadaşlarının güvenliğine de etki edebilir.
Gönüllü olmak, sorumluluklardan muaf olmak değildir.
Gönüllülükte esas olan her çağrıya koşabilmek değil, verilen sözün arkasında durabilmektir. Katılamayacağını zamanında bildirmek de sorumluluğun bir parçasıdır.
Bugün ülkemizde arama kurtarma alanında faaliyet gösteren pek çok gönüllü ekip, eğitimler ve tatbikatlarla kendisini geliştirmeye çalışıyor. Akreditasyon süreçleriyle belirli standartları karşılamayı hedefliyor, kamu kurumlarıyla koordinasyon içinde görev alabilmek için hazırlık yapıyor.
Bu çalışmaların ortak amacı bellidir: Afet anında yalnızca olay yerine ulaşabilmek değil, orada güvenli, etkili ve koordineli bir şekilde görev yapabilmek.
Ancak burada başka bir tehlikeye de dikkat çekmek gerekiyor.
Gönüllülük, kahramanlık yarışına dönüşmemelidir.
Arama kurtarmada en önemli mesele kimin daha önce olay yerine vardığı, kimin daha fazla fotoğraf paylaştığı ya da kimin adının daha çok duyulduğu değildir.
Asıl mesele, yardıma ihtiyacı olan insanlara doğru yöntemlerle ulaşabilmektir.
Bazen profesyonelce davranmak, müdahale etmek yerine beklemeyi gerektirir. Bazen bir görevi daha yetkin bir ekibe devretmek gerekir. Bazen de riskleri değerlendirerek geri çekilmek en doğru karardır.
Çünkü arama kurtarmada amaç yeni kahramanlar yaratmak değil, yeni kazazedeler oluşmasını önlemektir.
Unutulmamalıdır ki gönüllülük bir tercih, disiplin ise zorunluluktur.
Gönüllü bir arama kurtarmacının görev başındaki sorumluluğu, yaptığı işin karşılığında ücret alıp almamasına göre değişmez. Karşısındaki insanın hayatı, müdahale eden kişinin gönüllü veya maaşlı olmasına göre daha az ya da daha fazla değerli değildir.
Bu nedenle gönüllülüğün ruhunu kaybetmeden profesyonel çalışma anlayışını benimsemek zorundayız.
Eğitimlerde ter dökmek, eksikleri kabul etmek, sürekli öğrenmek, ekip arkadaşlarına güvenmek ve gerektiğinde talimatlara uymak bu anlayışın temel parçalarıdır.
Sonuç olarak gönüllülük ile profesyonellik birbirinin karşıtı değildir. Aksine, doğru bir anlayışla bir araya geldiklerinde toplum için son derece güçlü bir değer ortaya çıkarırlar.
Gönüllülük insanı yola çıkarır, profesyonellik ise o yolda doğru adımları atmasını sağlar.
Ve unutmayalım…
Gönüllülük bir mecburiyet olarak başlamaz. Ancak gönüllü olarak üstlenilen her sorumluluk, ciddiyetle yerine getirilmeyi hak eder.





