3 Kasım 2026 tarihli ve 33419 sayılı Resmî Gazete’de, nitelikli doğal koruma alanlarında şehitlik ve mezarlık alanlarına yönelik önemli bir ilke kararı yayımlandı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan, 26 Ekim 2026 tarihli ve 156 sayılı kararla, doğal koruma statüsüne sahip alanlarda şehitlik ve mezarlık yapılabilmesine ilişkin usul ve esaslar belirlendi.

ALTERNATİF ALAN BULUNMAMASI ŞARTI

Yeni ilke kararına göre, nitelikli doğal koruma alanlarında şehitlik veya mezarlık oluşturulabilmesi için öncelikle kamu yararı açısından gereklilik değerlendirmesi yapılacak.

İlgili diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yer seçimi bakımından alternatif başka bir alan bulunmadığının ilgili idarelerce gerekçelendirilmesi gerekecek.

Bu şartın sağlanması hâlinde, söz konusu alanların şehitlik veya mezarlık olarak değerlendirilmesi mümkün olabilecek.

JEOLOJİK ETÜT VE YAPI YASAKLARI DİKKATE ALINACAK

Düzenleme kapsamında, şehitlik ve mezarlık alanı olarak belirlenmesi planlanan yerlerde alanın toplam yüzölçümü ile defin kapasitesinin ilgili idareler tarafından tespit edilmesi gerekecek.

Ayrıca büyüklük ve yapılaşma sınırları, koruma amaçlı imar planı veya geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları doğrultusunda belirlenecek.

Kararda, jeolojik etüt yapılmasına ilişkin özel bir hüküm yer almamakla birlikte, ilgili diğer mevzuat hükümlerinin saklı tutulduğu belirtildi.

SON KARARI BÖLGE KOMİSYONU VERECEK

Şehitlik ve mezarlık alanlarına ilişkin talepler, ilgili Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu tarafından değerlendirilecek.

Komisyonun yapacağı inceleme sonucunda, gerekli koşulları sağlayan alanlarda şehitlik veya mezarlık oluşturulmasına izin verilebilecek.

Böylece doğal koruma alanlarının korunması ile kamu yararı doğrultusunda ortaya çıkan mezarlık ve şehitlik ihtiyaçlarının karşılanması arasında denge gözetilecek.

HER KORUMA ALANINDA SERBEST OLMAYACAK

Yeni ilke kararı, nitelikli doğal koruma alanlarının tamamında şehitlik ve mezarlık yapılmasının önünü koşulsuz olarak açmıyor.

Alternatif alan bulunmaması, kamu yararının değerlendirilmesi, alanın kapasitesinin belirlenmesi ve ilgili koruma kurallarına uyulması temel şartlar arasında yer alıyor.

Bu koşulları taşıyan talepler hakkında nihai değerlendirme, Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu tarafından yapılacak.