Bunlardan birinde şöyle buyuruyor:
“Sizin en hayırlınız, insanlara faydalı olandır.” (Beyhakî, Şuabü’l-İman, VI, 117)
İmandan sonra en değerli davranışlardan biri, insanlara faydalı olacak salih ameller işlemek ve kötülüklerden uzak durmaktır. İnsanın değeri yalnızca kendisi için yaptıklarıyla değil, topluma ve çevresindeki canlılara sağladığı katkıyla da ölçülür.
İnsan; çalışarak, üreterek, bilgili, güçlü ve fedakâr olarak başkalarına faydalı olabilir. Bu fayda yalnızca belli bir kesimi değil; çocukları, yaşlıları, hastaları, yetimleri, yoksulları ve yakından uzağa bütün insanları kapsar. Nitekim Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur:
“Allah, kul kardeşinin yardımında olduğu müddetçe kulunun yardımındadır. Ameli kendisini geride bırakan kimseyi, nesebi ileri götüremez.” (Müslim, Zikir, 38)
Müslüman, bütün insanlığa faydalı olmayı bir ideal olarak benimseyen insandır. O, Kur’ân-ı Kerîm'de bildirilen şu ilkeyi öğrenir ve hayatına taşır:
“Kim bir canı kurtarırsa bütün insanları kurtarmış gibi olur.” (Mâide, 32)
İnsanlara faydalı olmak, bir insan için ne büyük bir şereftir! Aynı zamanda Allah'ın rızasını kazanmak için de güzel bir fırsattır.
Hayırlı insan olmanın bir başka ölçüsünü de Peygamber Efendimiz şöyle açıklamıştır:
“Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en hayırlı olanınızdır. Ben de aileme karşı en hayırlı olanınızım.” (İbn Mâce, Nikâh, 50)
Bu hadis, insanın iyiliğe ve güzel ahlaka önce kendi ailesinden başlaması gerektiğini gösterir. Özellikle kadınlara karşı iyi, anlayışlı ve merhametli davranmak, güzel ahlakın önemli göstergelerindendir.
Kadınların fiziki yönden erkeklerden daha zayıf oldukları düşünülse de sevgi, şefkat ve aile üzerindeki etkileri bakımından büyük bir güce sahip oldukları bilinen bir gerçektir. Peyami Safa da Kadın, Aşk, Aile adlı eserinde bu konuyu hikâyelerle anlatır.
Bir toplumun medeniyet seviyesinin ölçülerinden biri de kadınlara gösterilen saygı ve davranışlardır. İyi yetiştirilmiş bir anne, adeta bir üniversite gibidir. Çünkü anne, yalnızca çocuklarını büyütmez; aynı zamanda toplumun geleceğini de şekillendirir.
Peygamber Efendimiz, hayırlı insan olmanın bir başka ölçüsünü de Allah korkusu olarak açıklamıştır. Bir gün kendisine insanların en hayırlısının ve en şereflisinin kim olduğu sorulduğunda şöyle buyurmuştur:
“Allah'tan en çok korkanlardır.” (Buhârî, Enbiyâ, 8)
İnsanın hayırlı bir kul olmasının en önemli rehberi Kur’ân-ı Kerîm'dir. Peygamber Efendimiz bu konuda da şöyle buyurmuştur:
“Sizin en hayırlınız, Kur’ân'ı öğrenen ve öğretendir.” (Buhârî, Fedâilü’l-Kur’ân, 21)
Müslüman, Kur’ân-ı Kerîm'i yalnızca okumak için değil; onu anlamak, öğrenmek ve hayatını onun ilkelerine göre yaşamak için öğrenir. Çünkü asıl olan, Kur’ân'ın mesajını hayata taşımaktır.
En güzel ahlakı tamamlamak üzere gönderilen ve hayatı adeta yaşayan bir Kur’ân olan Peygamber Efendimiz, kıyamete kadar insanlık için en güzel örnektir. Gelmiş geçmiş insanlar arasında, insanlığa tebliğ ettiği İslam'la ve dünya ile ahiret saadetine vesile olan öğütleriyle Peygamberimiz (s.a.v.), insanların en hayırlısıdır.
Allah yolunda canını ve malını ortaya koyarak kendisini insanlığın iyiliğine adayan fedakâr insanlar da toplumların en hayırlıları arasındadır. İnsanlık, aradığı huzur ve mutluluğu onların örnek hayatlarında bulmuştur. Onlar, yaptıkları iyiliklerle daima hayırla anılacaklardır.
İşte kurtuluşun kapısı budur: İman etmek, güzel ahlak sahibi olmak, insanlara faydalı olmak ve iyilikleri çoğaltmak…
Rabbimizin rızasına uygun bir hayat yaşamanın yolu da buradan geçer.
Buna karşılık ürettikleri silahlarla, savaşlarla, zulüm ve sömürüyle dünyayı yaşanmaz hâle getirenler ise tarih boyunca Firavunlar gibi lanetle anılacaklardır.
Çünkü insanı yücelten makamı, serveti ve gücü değil; imanı, güzel ahlakı ve insanlığa yaptığı iyiliktir. Asıl hayırlı insan, ardında güzellikler bırakan ve insanların hayırla yâd ettiği insandır.
Hayırlı insan olmanın bir başka ölçüsünü de Peygamber Efendimiz şöyle açıklamıştır:
“Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en hayırlı olanınızdır. Ben de aileme karşı en hayırlı olanınızım.” (İbn Mâce, Nikâh, 50) Bu hadis, insanın iyiliğe ve güzel ahlaka önce kendi ailesinden başlaması gerektiğini gösterir. Özellikle kadınlara karşı iyi, anlayışlı ve merhametli davranmak, güzel ahlakın önemli göstergelerindendir. Erkeklerin kadınlardan fiziki yönden güçlü oldukları düşünülse de sevgi, şefkat ve aile üzerindeki etkileri bakımından büyük bir güce sahip oldukları bilinen bir gerçektir. Peyami Safa da Kadın, Aşk, Aile adlı eserinde bu konuyu hikâyelerle anlatır.
Bir toplumun medeniyet seviyesinin ölçülerinden biri de kadınlara gösterilen saygı ve davranışlardır. İyi yetiştirilmiş bir anne, adeta bir üniversite gibidir. Çünkü anne, yalnızca çocuklarını büyütmez; aynı zamanda toplumun geleceğini de şekillendirir.
Peygamber Efendimiz, hayırlı insan olmanın bir başka ölçüsünü de Allah korkusu olarak açıklamıştır. Bir gün kendisine insanların en hayırlısının ve en şereflisinin kim olduğu sorulduğunda şöyle buyurmuştur:
“Allah'tan en çok korkanlardır.” (Buhârî, Enbiyâ, 8)
İnsanın hayırlı bir kul olmasının en önemli rehberi Kur’ân-ı Kerîm'dir. Peygamber Efendimiz bu konuda da şöyle buyurmuştur:
“Sizin en hayırlınız, Kur’ân'ı öğrenen ve öğretendir.” (Buhârî, Fedâilü’l-Kur’ân, 21)
Müslüman, Kur’ân-ı Kerîm'i yalnızca okumak için değil; onu anlamak, öğrenmek ve hayatını onun ilkelerine göre yaşamak için öğrenir. Çünkü asıl olan, Kur’ân'ın mesajını hayata taşımaktır.
En güzel ahlakı tamamlamak üzere gönderilen ve hayatı adeta yaşayan bir Kur’ân olan Peygamber Efendimiz, kıyamete kadar insanlık için en güzel örnektir. Gelmiş geçmiş insanlar arasında, insanlığa tebliğ ettiği İslam'la ve dünya ile ahiret saadetine vesile olan öğütleriyle Peygamberimiz (s.a.v.), insanların en hayırlısıdır.
Allah yolunda canını ve malını ortaya koyarak kendisini insanlığın iyiliğine adayan fedakâr insanlar da toplumların en hayırlıları arasındadır. İnsanlık, aradığı huzur ve mutluluğu onların örnek hayatlarında bulmuştur. Onlar, yaptıkları iyiliklerle daima hayırla anılacaklardır.
İşte kurtuluşun kapısı budur: İman etmek, güzel ahlak sahibi olmak, insanlara faydalı olmak ve iyilikleri çoğaltmak…
Rabbimizin rızasına uygun bir hayat yaşamanın yolu da buradan geçer.
Buna karşılık ürettikleri silahlarla, savaşlarla, zulüm ve sömürüyle dünyayı yaşanmaz hâle getirenler ise tarih boyunca Firavunlar gibi lanetle anılacaklardır.
Çünkü insanı yücelten makamı, serveti ve gücü değil; imanı, güzel ahlakı ve insanlığa yaptığı iyiliktir. Asıl hayırlı insan, ardında güzellikler bırakan ve insanların hayırla yâd ettiği insandır.
