Tüketicileri aldatıcı ticari uygulamalardan korumayı, hizmet kalitesini artırmayı ve kayıt dışı kiralama faaliyetlerini engellemeyi hedefleyen yeni düzenleme ile kiralık araçlara yaş ve kilometre sınırı getirilirken, senetle depozito alma devri resmen kapatıldı.
1. Oto Kiralama Şirketlerine "Yetki Belgesi" Zorunluluğu
Yeni yönetmelik uyarınca, Ticaret Bakanlığı'ndan Yetki Belgesi almayan hiçbir işletme ticari olarak araç kiralama faaliyetinde bulunamayacak. Yetki belgesi olmadan yapılan tüm kiralama işlemleri kaçak sayılacak ve ağır idari para cezaları uygulanacak.
- Eğitim ve Sicil Şartı: Yetki belgesi alacak işletme sahipleri ve temsilcilerinin en az ilköğretim mezunu olması, affa uğramış olsa bile dolandırıcılık, sahtecilik, hırsızlık, uyuşturucu ve cinsel suçlardan hüküm giymemiş olması gerekiyor.
- Mesleki Yeterlilik: Kiralama danışmanlarının ve sorumlularının Seviye 4 Mesleki Yeterlilik Belgesi'ne sahip olması zorunlu olacak.
2. Kiralık Araçlara Yaş ve Kilometre Sınırı Geldi!
Sektörde sıkça şikayet konusu olan eski ve yüksek kilometreli bakımsız araç kiralama devri sona eriyor. Yönetmelikle getirilen teknik kriterler şöyle:
- Maksimum 6 Yaş: Kiralama filosundaki araçlar (klasikler hariç) model yılına göre 6 yaşından büyük olamayacak.
- Kilometre Sınırı: Benzinli ve dizel araçlarda 180.000 km, elektrikli motorlu taşıtlarda ise 300.000 km sınırı getirildi. Bu sınırları aşan araçlar kiraya verilemeyecek.
- Hasar ve Muayene: Ağır hasar kayıtlı (pert) araçlar, muayenesi geçmiş veya zorunlu trafik sigortası bulunmayan taşıtlar kiralanamayacak.
- Klasik Araç İstisnası: Model yılı 30 yaşın üzerinde olan ve koleksiyon değeri taşıyan tarihi klasik araçlar yaş ve kilometre sınırından muaf tutuldu.
3. Büyükşehirlerde Elektrikli Araç ve Yerli Üretim (TOGG) Şartı
Çevre dostu ulaşımı teşvik etmek amacıyla filolara elektrikli araç zorunluluğu getirildi:
- Büyükşehirlerde (nüfusu 30 bini geçen ilçelerde) faaliyet gösteren firmaların en az 10 araçlık filoya sahip olması ve bu araçlardan en az 2 adedinin elektrikli veya hibrit olması şart koşuldu.
- Bu elektrikli/hibrit araçlardan en az 1 tanesinin Türkiye'de üretilmiş (TOGG vb.) olması zorunlu kılındı.
4. Tüketici Haklarında Dev Reform: Senet Devri Bitti!
Yönetmelik, araba kiralayan tüketicilerin yıllardır yaşadığı mağduriyetleri bitirecek düzenlemeler içeriyor:
- Senet ve Çekle Depozito Yasağı: İşletmeler tüketicilerden depozito veya güvence adı altında senet, çek, teminat mektubu alarak borçlandıramayacak. Depozitolar yalnızca banka/kredi kartı provizyonu ile alınabilecek.
- Depozitoya Üst Sınır: 1-6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7-29 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kiralama bedeli kadar depozito alınabilecek.
- 24 Saat Kalana Kadar Ücretsiz İptal: Ön ödemeli rezervasyonlarda tüketici, teslimata 24 saat kalana kadar hiçbir gerekçe göstermeksizin rezervasyonunu bedelsiz iptal edebilecek. Ödenen tutar ve depozito 7 gün içinde kesintisiz iade edilecek.
- Araç Yoksa Ücretsiz Üst Segment: Rezerve edilen segmentteki araç hazır değilse, firma ek ücret talep etmeden eş değer veya daha üst segment bir aracı müşteriye teslim etmek zorunda olacak.
- Çizik ve Göçük Bahanesine Ekspertiz Engeli: Araç iadesinde hasar veya çizik gerekçesiyle tüketiciden para kesilebilmesi için bağımsız ve yetkili ekspertiz raporu şartı getirildi. Şirket personelinin tuttuğu raporlar geçersiz sayılacak.
- 1 Saate Kadar Gecikme Ücretsiz: Teslimattaki 1 saate kadar olan gecikmelerde tüketiciden ek saatlik ücret alınamayacak.
5. Sahibinden ve İlan Sitelerine Sıkı Denetim
Sahibinden, Arabam.com gibi ilan siteleri ile online rezervasyon platformları, platformlarında ilan veren oto kiralama firmalarının Ticaret Bakanlığı Yetki Belgesi'ni doğrulamakla yükümlü kılındı. Belgesiz firmalar online platformlarda ilan veremeyecek.
Yürürlük ve Geçiş Takvimi Ne Zaman Başlıyor?
Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek olup, Sektördeki işletmeler için kademeli geçiş süreleri tanındı.
- 1 Temmuz 2027: Mevcut rent a car firmalarının Yetki Belgesi alma zorunluluğu için son gün.
- 1 Ocak 2028: Kiralık araçlarda 6 yaş / 180 bin km sınırı, elektrikli araç filosu zorunluluğu ve ilan platformlarının yetki belgesi doğrulama şartı için son gün.
