Son yıllarda ülkemizde arama kurtarma alanında faaliyet gösteren gönüllü oluşumların sayısının artması, afetlere hazırlık kültürü açısından umut verici bir gelişmedir. Daha fazla insanın bu alana ilgi duyması, eğitim almak istemesi ve gönüllü olarak sorumluluk üstlenmesi elbette çok kıymetlidir. Ancak unutmamak gerekir ki arama kurtarma, yalnızca iyi niyetle yapılabilecek bir faaliyet değildir.
Bu görev; bilgi, disiplin, eğitim, ekip çalışması ve tecrübe gerektirir. Çünkü yapılan en küçük hata, yalnızca kurtarılmayı bekleyen vatandaşın değil, operasyonda görev yapan personelin de hayatını riske atabilir.
Arama kurtarma personeli olmak; reflektörlü bir yelek giymek, üzerine bir arma takmak ya da birkaç fotoğraf karesiyle bu unvanı taşımak anlamına gelmez. Gerçek arama kurtarma; eğitim sahalarında alın teri dökmeyi, düzenli tatbikat yapmayı, fiziksel ve zihinsel olarak her an göreve hazır olmayı gerektirir.
Bir operasyona çıkan personelin kullandığı her ekipmanın bir amacı vardır. Başındaki kask, olası darbelere karşı korur.Gözlük, tozdan ve parçacıklardan gözlerini muhafaza eder. Eldiven, ellerini kesik ve yaralanmalardan korur. Ayağındaki bot; kayalıkta, çamurda, dikende ve zorlu arazide güvenle hareket etmesini sağlar. Giyilen kıyafetler ise sadece bir üniforma değil, operasyon sırasında personelin güvenliğinin bir parçasıdır.
Afet bölgeleri, sosyal medyada göründüğü kadar kolay yerler değildir. Enkazın altında, sık ormanlık alanlarda, selin sürüklediği arazilerde ya da sarp kayalıklarda yapılan çalışmalar; cesaret kadar hazırlık da ister. Hazırlıksız çıkan her personel, kurtarıcı olmaktan çok kurtarılmayı bekleyen kişi hâline gelebilir.
Arama kurtarma çalışmalarının belki de en hayati unsurlarından biri ise haberleşmedir. Özellikle doğada, dağlık bölgelerde, ormanlık alanlarda ve geniş arazi aramalarında cep telefonu şebekeleri yetersiz kalabilir, hatta tamamen devre dışı kalabilir. Böyle anlarda ekipler arasındaki iletişimin tek güvencesi çoğu zaman telsiz haberleşmesidir.
Doğru ve kesintisiz haberleşme; ekiplerin sevk ve idaresini, konum bilgilerinin paylaşılmasını, risklerin anında bildirilmesini ve ihtiyaç duyulan desteğin en kısa sürede ulaştırılmasını sağlar. Bazen doğru zamanda yapılan tek bir telsiz anonsu, dakikalar kazandırır; bazen de bir ekip arkadaşının hayatını kurtarabilir. Bu nedenle arama kurtarma faaliyetlerinde aktif görev almayı hedefleyen her gönüllünün amatör
telsizcilik eğitimi alması, amatör telsizcilik belgesine sahip olması ve telsiz kullanım disiplinini öğrenmesi büyük önem taşımaktadır. Telsiz sadece bir konuşma aracı değil, doğru kullanıldığında operasyonun en önemli güvenlik ekipmanlarından biridir.
Elbette telsiz kullanmayı bilmek kadar telsiz adabını bilmek de önemlidir. Operasyon sırasında yapılan konuşmalar kısa, net ve anlaşılır olmalıdır. Gereksiz konuşmalar haberleşme trafiğini meşgul eder, kritik mesajların gecikmesine neden olabilir. Bu nedenle her mesaj; doğru zamanda, doğru kişiye ve mümkün olan en kısa ifadelerle iletilmelidir.
Arama kurtarmada en önemli unsurlardan biri de ekip disiplinidir. Bu çalışmalar belirli bir plan ve komuta sistemi içerisinde yürütülür. Herkesin aynı hedefe, aynı yöntemle ve koordinasyon içinde hareket etmesi; operasyonun başarısını doğrudan etkiler. Bunun yanında harita okuma, GPS kullanımı, yön bulma, ilk yardım bilgisi, ip teknikleri ve düğüm bilgisi gibi birçok teknik yeterlilik de arama kurtarmanın ayrılmaz parçalarıdır. Bunlar öğrenilmeden ve düzenli olarak uygulanmadan gerçek anlamda operasyona hazır olunamaz.
Toplum olarak gönüllülüğü desteklemeli, bu alanda emek veren herkesi takdir etmeliyiz. Ancak aynı zamanda arama kurtarma gibi hayati bir görevin ciddiyetini de unutmamalıyız. Çünkü bu alan; gösterişin değil, hazırlığın; söylemin değil, emeğin; unvanın değil, yeterliliğin ön plana çıktığı bir alandır.
Unutmayalım ki afetler kimseye ikinci bir şans tanımaz. Bu nedenle bu görevi üstlenen herkesin taşıdığı arma kadar, taşıdığı sorumluluğun da farkında olması gerekir.
Çünkü arama kurtarmada en dikkat çeken ekip değil, en hazır ekip hayat kurtarır. Sahada gösteriş değil; bilgi, disiplin, tecrübe ve yeterlilik konuşur.
