Önce Onay, Sonra Çelişki: Bürokratik Engellerin Faturası Tarihi Eserlere Kesiliyor
Tarihi konağın hikayesi, bürokrasideki yetki devirleri ve denetimsizliklerin özeti niteliğinde. İlk olarak 2013 yılında Akşehir Belediye Başkanı Abdülkadir Oğul döneminde retorasyon çalışması başlatılan ve Ekim 2015’de dönemin Akşehir Belediye Başkanı Salih Akkaya döneminde restorasyonu tamamlanarak “Akşehir Belediyesi Takkasızlar Konağı Sosyal Tesisi” adıyla hizmete açılan yapı, sonrasında 2025 yılında Akşehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne tahsis edilmişti. Amaç; Akşehir Turizm Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencilerinin mesleki becerilerini geliştirmesi ve sektörle iç içe eğitim almasıydı.
Ancak 3 Kasım 2025 tarihli meclis toplantısında Başkan Dr. A. Nuri Köksal yönetimi tarafından 10 yıllığına tahsis edilen bu binanın, süreç içerisinde yangın yönetmeliği ve ruhsat engeline takıldığı gerekçesiyle işletilemediği açıklandı.
İşte asıl skandal ve kamuoyunun vicdanını yaralayan nokta da tam burada başlıyor: Bu tarihi konak 2015 yılında nasıl yangın yönetmeliğine uygunluk raporu ve ruhsat alıp hizmete açıldı?
2014 yılından itibaren Akşehir Belediyesi de Büyükşehir sınırları içinde kaldığına göre, o dönem yangın raporunu ve onayını veren Konya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı değil miydi? Şehirdeki devasa iş hanları, oteller ve eğlence mekanları dahi yangın yönetmeliğine uygun olmadığı halde ruhsat alabilirken, milyonlar harcanan tescilli bir tarihi konağın bugün "yangın ve ruhsat" gerekçesiyle işletilememesi, yetkililerin kendi geçmiş kararlarıyla çeliştiğini gözler önüne seriyor.
En Kolay Yol Seçildi: Sorumluluktan Kaçış ve Toplumun Zarara Uğratılması
Toplumun ortak faydalanması gereken kamusal alanların, yetkili kişilerin "kafalarına göre" önce onay verip sonra bu kararlarından dönmesiyle heba edilmesi kabul edilebilir bir durum değildir. Yetkili mercilerin ve kurumların, en basit ve kolaya kaçan yöntem olan "kapıya kilit vurup sorumluluk almaktan kaçınmayı" seçmesi, Akşehir’in turizm potansiyeline ve geleceğine vurulmuş büyük bir darbedir.
Tarihi konağın kapısına kilit vurulmasıyla birlikte; hem turizm açısından ciddi bir gelir kaybı yaşanmakta hem de öğrencilerin uygulamalı eğitim alabileceği devasa bir fırsat ellerinden alınmaktadır. Akşehir halkı, binanın yıkılıp bir türlü yenilenemeyen o talihsiz belediye parkı gibi bir sondan kurtarılmasını, köhneleşmeye terk edilmemesini istemektedir.
Tarihsel ve Mimari Değer
200 yıla dayanan Anadolu evlerinin özgün mimarisinden esinlenerek yapılan, kentin ruhunu taşıyan ve 1985 yılında tescillenen Takkasızlar Konağı; bodrum katı moloz taş, zemin ve birinci katı kerpiç yığma sistemiyle inşa edilmiş benzersiz bir şaheserdir. 2013 yılında Abdülkadir Oğul döneminde başlatılan ve Salih Akkaya döneminde titizlikle tamamlanan, orijinal dokusunun korunması için 391 gün harcanan bu yapı, birkaç bürokratik bahaneye kurban edilemeyecek kadar kıymetlidir.
Acil Çağrı: İdari ve Adli Soruşturma Şart
Akşehir halkı ve turizm sektörü temsilcileri soruyor:
- Milyonlarca lira harcanarak açılışı yapılan bu tesis için yerel yönetimler ve ilgili kurumlar neden kalıcı bir çözüm üretmemektedir?
- Geçmişte verilen onaylar ile bugünkü engeller arasındaki çelişkinin hesabı kimden sorulacaktır?
- Şehrin ortak mirasını korumakla yükümlü olan yetkili merciler, bu duruma ne zaman el atacak ve bir an önce adli ve idari soruşturma başlatılacaktır?
Tarihi Takkasızlar Konağı’nın kapısındaki kilit, sadece bir binanın kapısı değil; vizyonsuzluğun, sorumluluktan kaçmanın ve toplumun ortak geleceğine vurulan bir kilittir. Akşehir bu mirasına sahip çıkılmasını ve yetkililerin bir an önce harekete geçmesini bekliyor.
YASADA ESNEKLİK OLDUĞUNU HATIRLATIYORUZ!
Tescilli ve tarihi binalarda yangın mevzuatının uygulanmasında esneklikler ve özel istisnalar mevcut görünüyor.
Türkiye'deki Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (özellikle Madde 167/C ve Mevcut Yapılar hükümleri), tarihi dokunun ve mimari özgünlüğün korunması ile yangın güvenliği arasındaki dengeyi sağlamak için belirli şartlı esneklikler tanıyor.
Tarihi yapılara ilişkin mevzuattaki esneklikler ve dikkat edilmesi gereken temel ilkeler:
1. Ana İlke: Özgün Dokunun Korunması Esastır
Yönetmelik uyarınca tarihi yapılarda uygulanacak söndürme, algılama veya mimari düzenlemeler; yapının tarihi, fiziki ve görsel dokusuna zarar vermeyecek biçimde tasarlanmalıdır. Standart bir binada zorunlu tutulan brüt müdahaleler, tarihi binanın özgün mimarisini bozacaksa alternatif koruyucu çözümlere izin verilebiliyor.
2. Yönetmelikte Öne Çıkan Esneklik ve İstisnalar
Yangın Merdiveni ve Kaçış Yolları Esnekliği: Normal yapılarda ilave yangın merdiveni, Yangın Güvenlik Holü veya belirli genişlik standartları zorunlu iken; tarihi yapılarda fiziki ve görsel olarak değişiklik yapma imkânı bulunmuyorsa mevcut merdiven yangın merdiveni/kaçış yolu olarak kabul edilebilir.
Kılcal Tesisat ve Görsel Uyum: Yangın algılama, ihbar ve söndürme tesisatlarının montajında mimari dokuyu zedeleyecek kırma/dökme işlemleri yerine kablosuz (RF) algılama sistemleri, kılcal (aspirasyonlu) duman algılama sistemleri veya sıva üstü estetik borulama yöntemlerine onay verilebiliyor.
Görsel/Fiziki Koruma: Yangın kapıları veya kompartımanlama (bölümleme) alanlarında ahşap özgün kapıların değiştirilmesi yerine; masif meşe kapılar, yangına dayanıklı şeffaf vernik/boya uygulamaları ya da görünmez yangın perdeleri gibi esnek restorasyon çözümleri kabul görüyor.
3. Esnekliğe Karşılık Getirilen Sıkı Güvenlik Şartları
Esneklik tanınırken yapının riskini kompanse etmek amacıyla bazı katı teknik tedbirler şart koşulur:
Konu: Şart/Kısıtlama!
Elektrik Tesisatı: Tescilli ve tarihi binalarda yangın mevzuatının uygulanmasında esneklikler ve özel istisnalar mevcuttur.
Kullanım Amacı Sınırı: Türkiye'deki Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (özellikle Madde 167/C ve Mevcut Yapılar hükümleri), tarihi dokunun ve mimari özgünlüğün korunması ile yangın güvenliği arasındaki dengeyi sağlamak için belirli şartlı esneklikler tanır.
Yanıcı Malzeme Boyası: Tarihi yapılara ilişkin mevzuattaki esneklikler ve dikkat edilmesi gereken temel ilkeler:
4. Projelendirme ve Onay Süreci Nasıl İşler?
Tarihi yapılardaki yangın güvenliği projeleri doğrudan standart itfaiye mevzuatıyla tek taraflı yürütülemez:
Koruma Kurulu Onayı: Yapılacak her türlü müdahale (söndürme tesisatı geçişleri, kapı güçlendirmeleri vb.) bağlı bulunulan Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu onayına tabidir.
İtfaiye Uygunluk Raporu: İtfaiye ekipleri denetim yaparken standart yönetmelik maddelerini birebir uygulamak yerine, Koruma Kurulu'nun onayladığı restorasyon/yangın tahliye projesini ve bina özgünlüğünü dikkate alarak esnek değerlendirme yapar.
Mühendislik Çözümleri (Performansa Dayalı Tasarım): Standart maddelerin sağlanamadığı durumlarda yangın mühendisliği simülasyonları ve duman tahliye senaryoları ile eşdeğer güvenlik seviyesi kanıtlanarak onay alınabilir.
Tarihi Konağa ait yayınladığımız fotoğrafların yansıdığı o görkemli günlerden ne yazık ki bugün eser kalıp kalmadığını bilemiyoruz ama yapının kapısına vurulan kilitten, geriye sadece sessiz bir hüzün bıraktığını kesin olarak biliyoruz.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
