En değerli varlık olan İnsan neslinin devamının sağlam, sağlıklı, güçlü ve korunması İslam'ın temel gayelerindendir. Bunun için evliliği teşvik etmiş ve nikahı şart koşmuştur.
Kur’an’da nikâh akdi erkek ve kadının birbirlerine verdikleri en sağlam bir teminat olarak nitelenmişir. islam bunun için evliliği teşvik etmiş, evlilikde de nikahı farz, zinayı ve zinaya yaklaştıran her türlü fiili haram kılmıştır.
İnsanın dünya hayatında verdiği en bağlayıcı sağlam söz Kelimeyi şehadetten sonra nikahtır. Nikah, insana özgü bir durumdur. Hayvanlarda nikahtan söz edilmez. Peygamberimiz : "Birbirini sevenler için nikah(tan daha iyi bir çözüm) yoktur." hadîs-i şerîfi nikahın güzelliğini anlatır.
Nikâh evliliğin kapısını açan en önemli anahtardır. O bir akiddir, ahittir, Allah'ı ve insanların şahitliği ile Allah'a ve eşlerin birbirine verdiği en samimi sözdür.
Nikah bağlayıcıdır. Hukuki ve ahlaki yaptırımları ve sorumluluğu vardır. Ahlaki ve hukuki sorumluluk taşımayan gizli, geçici, şahitsiz , mihirsiz bir nikah şartları yerine getirilmemiştir. Nikah asla hafife alınamaz, şakası olmaz. Nikahı toplayacak, eşi incitecek söz ve davranışlar tehlikelidir.
Nikah, mutluluğun anahtarıdır. Nikahla başlayan mahremiyet eşler arası en özel bir sırdır. Nikah çözülmesi çok zor olan kör düğüm gibidir.
Nikah insanın eşine saygısının, sevgisinin en önemli güvencesidir. Nikaha gereği ile sadakat bir vefadır. Yıllarca yatalak eşine bakan nice erkek ve kadınlar vefakarlığın güzel örnekleridir. Kur'an-ı Kerim'de eşlerin birbiri için birbirini örten, koruyan bir elbise konumunda olduğuda belirtilmiştir. (el-Bakara 2/187),
İnsanın gerçek sevgilisi nikahlı eşidir. Nikahsız sevgili edinmek İslam, aile ve toplum ahlâkına uymayan ve insanın gelecekte mutluluğunu etkileyecek çok büyük bir hatadır. Allah'ın koyduğu sınırları çiğnemektir.
İnsanın eşini sevmemesi, ihmal etmesi, hayatını karartacak adımlar atması ödenmesi imkansız bir kul hakkı ihlalidir. Allah kapısını açık bıraksa da en sevmediği amel boşanmadır.
İslâm’a göre nikâh ve âile müessesesi; nesil yetiştirmek, evlât terbiyesi, neslin muhâfazası ve insanlık haysiyetinin korunması bakımından son derece lüzumlu ve vazgeçilmez bir değerdir.
Kimsenin olmadığı yerde mahremi olmayan biriyle başbaşa beraberliklerin dindeki adı halvettir. Dinen yasaktır.
Nikah sağlam âile yapısının olmazsa olmaz şartıdır. Nikahsız birliktelik büyük günahlardan zinadır. Allah sadece zinayı değil, zinaya götürecek her türlü yaklaşımlarıda yasakladığı gibi, Nur suresi 30-31. ayetlerde ise; " Mümin erkeklere, ( ve kadınlara ) söyle gözlerini İnsan fıtratına, ahlak yapısına, toplum değerlerine aykırı bakışlardan sakınsınlar iffetlerini korusunlar. Bu onlar için daha arındırıcıdır. Allah onların bütün yaptıklarından haberdardır" ayetinde her iki cinse de hitap edilmiştir.
İnsanlar arasındaki gerçek sevgi, Allah için olan sevgidir. Allah için sevenler îmânın tadını tadanlardır. Eşlerin birbirine sevgiside imanın tezahürüdür.
Nikâhla beraber insanın hayatında önemli değişiklikler olur. Kişinin sorumluluğu artar, hayatını ve sevgisini paylaşabileceği bir insanla yaşamaya başlar. Bölüşmeyi, sevmeyi, merhamet etmeyi, iyilik yapmayı, cömertliği öğrenir. İnsanlarla beraber yaşamayı ve onlarla geçinmeyi bilir. Ancak aile hayatı insana bu anlayışı uygun bir şekilde verebilir. Nikâhla beraber insan, bir zorluğun bir güçlüğün altına girer, sorumluluğu artar; bu bilinen bir şeydir. Şüphesiz nikâhın verdiği lezzet kat kat fazladır.
Sağlıklı nesiller yetiştirmenin, sevgi dolu huzurlu, mutlu bir hayatın yolu Allah'a verilmiş en sağlam söz olan nikah sözünü sadakat ve bunun sorumluluklarını yerine getirmeye bağlıdır.
