Peki, gerçekten hazırlanıyor muyuz?
Bugün sizlere belki de evinizde bulundurabileceğiniz en önemli eşyalardan birini, afet ve acil durum çantasını anlatmak istiyorum.
Öncelikle toplumumuzda bu çantayla ilgili oldukça yaygın bir yanlış anlaşılmayı düzeltmek gerekiyor. Ne yazık ki hâlâ birçok vatandaşımız afet ve acil durum çantasının depremde enkaz altında kaldığımızda kullanacağımız bir çanta olduğunu düşünüyor.
Oysa bu çantanın temel amacı bu değil!
Afet ve acil durum çantası, bir afet sonrasında güvenli bir şekilde tahliye olduğumuzda, özellikle ilk 72 saatlik kritik süreçte temel ihtiyaçlarımızı karşılayabilmek amacıyla hazırladığımız bir yaşam destek çantasıdır.
Düşünün...
Gece yarısı şiddetli bir deprem meydana geldi. Evinizi güvenli bir şekilde terk ettiniz. Elektrikler kesilmiş, telefon hatları yoğunlaşmış, hava soğuk ve dışarıda beklemek zorundasınız. Belki üzerinizde yalnızca pijamalarınız var. Yanınızda çocuklarınız, yaşlı anne babanız veya düzenli ilaç kullanmak zorunda olan bir yakınınız bulunuyor.
İşte tam da böyle bir anda, önceden hazırladığınız o çantanın ne kadar kıymetli olduğunu anlarsınız.
Çantanızdaki bir el feneri, yedek kıyafet, içme suyu, dayanıklı gıda, hijyen malzemeleri, düzenli kullanılan ilaçlar veya bir battaniye, o zorlu saatlerde hayatınızı önemli ölçüde kolaylaştırabilir.
Üstelik bu çanta yalnızca depremler için değildir. Sel nedeniyle evimizi tahliye etmek zorunda kaldığımızda, bir yangın sonrasında güvenli bir alana geçtiğimizde veya uzun süreli elektrik ve altyapı kesintileri yaşandığında da aynı hazırlığa ihtiyaç duyabiliriz.
Peki, afet ve acil durum çantası nasıl hazırlanmalı?
Öncelikle şunu açıkça ifade edelim: Piyasada üzerine “Deprem Çantası” yazılarak satılan özel bir çantayı satın almak zorunda değilsiniz.
Afet ve acil durum çantası bir marka, model veya pahalı bir ürün değildir. Önemli olan çantanın üzerinde ne yazdığı değil, içerisinde ne bulunduğudur.
Evinizde bulunan sağlam, taşınabilir, mümkünse suya dayanıklı herhangi bir sırt çantası bu amaçla kullanılabilir. Yalnızca üzerinde deprem çantası yazıyor diye yüksek meblağlar ödemenin hiçbir anlamı yok. Önemli olan gösterişli bir çanta satın almak değil, gerçekten ihtiyaç duyacağınız malzemeleri hazır bulundurmaktır.
Çünkü her ailenin ihtiyaçları farklıdır.
Bebekli bir ailenin çantasında bebek bezi, mama ve bakım malzemeleri bulunması gerekirken, yaşlı bireylerin bulunduğu bir ailede düzenli kullanılan ilaçlar ve kişisel sağlık ihtiyaçları ön plana çıkar. Çocukların yaşlarına uygun yiyecekleri, yedek kıyafetleri ve onları rahatlatabilecek küçük eşyaları da düşünülmelidir.
Temel olarak içme suyu, bozulmayan yiyecekler, el feneri, yedek piller, powerbank, düdük, ilk yardım malzemeleri, hijyen ürünleri, mevsime uygun kıyafetler, önemli belgelerin kopyaları ve kişisel ihtiyaçlar çantamızda bulunmalıdır.
Elbette bunları hazırlarken aile bireylerinin sayısı, yaşları, sağlık durumları ve yaşadığımız bölgenin koşulları dikkate alınmalıdır. Gerektiğinde aile bireyleri için ayrı çantalar hazırlanmalı, su ve gıda gibi temel ihtiyaçların yalnızca taşınabilir çantayla sınırlı kalmaması için evde ayrıca acil durum stoku da oluşturulmalıdır.
Çantayı hazırlamak kadar önemli bir başka konu ise onu düzenli kontrol etmektir.
Bugün hazırladığımız bir çantayı yıllarca dolabın bir köşesinde unutmak, hazırlığımızın zamanla işlevini kaybetmesine neden olabilir.
Bu nedenle herkese basit bir önerim var: Bir kontrol çizelgesi oluşturun ve afet ve acil durum çantanızı her altı ayda bir mutlaka gözden geçirin.
Gıdaların ve ilaçların son kullanma tarihlerini kontrol edin. Tarihi yaklaşan ürünleri yenileriyle değiştirin. El fenerinizi çalıştırın, pillerinizi kontrol edin, powerbankinizi şarj edin. Mevsim değişikliklerine göre kıyafetlerinizi güncelleyin. Çocuklarınız büyüdüyse onların ihtiyaçlarını yeniden değerlendirin.
Hatta çantanızın üzerine son kontrol tarihinizi ve bir sonraki kontrol tarihinizi yazdığınız küçük bir etiket yapıştırın.
Bu altı aylık kontrollerin bir başka önemli faydası daha var: Afet farkındalığını sürekli canlı tutmak.
Her kontrol sırasında ailemizle yeniden afetleri konuşmuş, hazırlıklarımızı gözden geçirmiş ve olası bir acil durumda nasıl hareket edeceğimizi hatırlamış oluruz. Böylece afet bilinci yalnızca bir deprem yaşandığında gündeme gelen bir konu olmaktan çıkar, günlük hayatımızın bir parçasına dönüşür.
Bir diğer önemli konu ise çantanın nerede muhafaza edildiğidir.
Afet ve acil durum çantanızı evinizin en dip köşesindeki bir dolaba, ulaşılması güç bir rafa veya kullanılmayan eşyaların arasına koymayın.
Çantanız evinizin çıkış kapısına yakın, güvenli, kolay ulaşılabilir ve tahliye yolunu engellemeyen bir noktada hazır bulunmalı. Ailedeki herkes çantanın nerede olduğunu bilmeli. Ancak deprem sarsıntısı devam ederken çantayı almak için harekete geçilmemeli; önce can güvenliği sağlanmalı, güvenli tahliye sırasında ulaşılabiliyorsa çanta alınmalıdır.
Unutmayalım, afet anında çanta hazırlamaya zamanımız olmayabilir.
Bugüne kadar ülkemizde nice depremler, seller, yangınlar ve afetler yaşandı. Binlerce insanımızı kaybettik, sayısız acıya tanıklık ettik. Bütün bu yaşananlara rağmen hâlâ evimizde basit bir afet ve acil durum çantasının bulunmaması üzerinde ciddi şekilde düşünmemiz gereken bir eksikliktir.
Afetlerin ne zaman yaşanacağını bilemeyiz. Ancak yaşanabilecek afetlere karşı ne kadar hazırlıklı olacağımız büyük ölçüde bizim elimizdedir.
Bugün bu yazıyı okuduktan sonra kendinize şu soruyu sorun:
“Şu anda evimi acilen terk etmek zorunda kalsam, ailemin temel ihtiyaçlarını karşılayacak hazır bir çantam var mı?”
Cevabınız hayırsa daha fazla ertelemeyin.
Bugün evinizde uygun bir çanta bulun. Ailenizin ihtiyaçlarını belirleyin, gerekli malzemeleri yerleştirin, kontrol çizelgenizi hazırlayın ve güvenli bir noktada hazır bulundurun.
Çünkü afetlere hazırlık büyük bütçelerden önce bilinç, sorumluluk ve küçük ama kararlı adımlarla başlar.
Unutmayın, hayat bazen bir çantaya sığar. O çantanın hazır olması ise sizin elinizde!
