Akşehir’de her yoğun yağışın ardından yaşanan su baskınları ve altyapı krizleri gündemdeki yerini koruyor. Yaşanan mağduriyetlerin ardından içi boş demeçler verilmesi tepki çekerken, altyapı uzmandan yoksun geçici çözümlerle değil; yasal düzenlemeler, vizyoner belediyecilik ilkeleri ve köklü mühendislik hamleleriyle çözülmeyi bekliyor.
Belediyecilik, günü kurtaran popülist söylemlerle değil; bir kentin yarınlarını, geleceğini ve yaşam kalitesini esas alarak hareket etmeyi gerektirir. Özellikle belediye başkanlarının ve siyasilerin öncelikli görevi budur. Sorumluluktan kaçmak, "kaçak güreşmek" Akşehir’in kronikleşen su baskını sorununu ortadan kaldırmamaktadır.
Yasal Mevzuat Açık: Yağmur Suyu ile Kanalizasyon Ayrılmak Zorundadır!
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği uyarınca;
Görev ve Sorumluluk: Büyükşehir sınırları içerisinde yağmur suyu hatları inşa etmek, işletmek ve bakımlarını yapmak Konya Büyükşehir Belediyesi (KOSKİ) görev, yetki ve sorumluluğundadır.
Yasal Yasak: Yağmur suyu ve çatı giderlerinin kanalizasyon hatlarına bağlanması ilgili yasa ve yönetmeliklerle kesin olarak yasaklanmıştır.
Buna rağmen Akşehir’de sanayi tesislerinin, bina çatı hatlarının ve hatta İlçe Belediyesi tarafından inşa edilen yağmur drenaj logarlarının doğrudan KOSKİ’nin kanalizasyon hattına bağlandığı görülmektedir. Kanalizasyon hatlarının kapasitesini aşan bu hatalı uygulamalar, her sağanak yağışta geri tepmelere ve baskınlara davetiye çıkarmaktadır.
24 Milyon Avroluk Hibe Harcandı, Yağmur Drenajı Neden Unutuldu?
Avrupa Birliği (AB) hibesi olan 24 milyon Avro bütçe ile Akşehir’in altyapısı, içme suyu ve kanalizasyon hatları baştan aşağı yenilenirken; yolların kazıldığı o dönemde bağımsız yağmur suyu drenaj hatlarının bu hatların yanına neden döşenmediği büyük bir muamma olarak duruyor. Kolay yol tercih edilerek yağmur sularının kanalizasyona bağlanması, bugün kentte yaşanan altyapı felaketlerinin ana kaynağını oluşturmaktadır.
Üstelik elde edilen bilgilere göre 24 milyon Avroluk dev hibenin tamamı henüz harcanmış bile değil! Buradan KOSKİ yetkililerine soruyoruz: Bu dev bütçeden ne kadar harcama limiti kalmıştır ve kalan miktar hangi projeler için kullanılacaktır? Kamuoyunun bunu bilmeye hakkı yok mudur?
"Yürümekle yollar aşınmaz" Türkiye'nin 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından 1968 yılında söylenen "Yollar Yürümekle Aşınmaz" ünlü sözüne karşın sorunlar susarak da çözülmez! Konu Akşehir ve Akşehirlinin çilesi olunca yetkililerdeki bu derin sessizliğin sebebi nedir?
Özellikle, önceki dönem Akşehir Belediye Başkanı olan ve halen KOSKİ Yönetim Kurulu Üyeliği görevini yürüten Sayın Salih Akkaya’ya sesleniyoruz: Yıllarca yönettiğiniz, sorunlarını yakından bildiğiniz Akşehir halkına bu altyapı çıkmazı ve KOSKİ'nin planlamaları hakkında neden tek bir açıklama yapmıyorsunuz? Akşehir halkı sizlerden kaçamak yanıtlar değil, şeffaf bir hesap verilebilirlik bekliyor!
Ayrıca Konya Büyükşehir Belediyesi'nin elinde yolları kazmadan, tünel açma teknolojisiyle (Mikrotünel / köstebek) drenaj hattı döşeyen gelişmiş iş makineleri bulunmaktadır. Konya merkezde bu teknoloji kullanılırken, Akşehir gibi köklü ilçelerin üvey evlat muamelesi görmesi kabul edilemez.
Mühendislik ve Kot Hataları Akıl Tutulması Boyutunda
Yeni asfaltlanan Küçükağa Caddesi ve Yeni Hastane Yolu gibi güzergahlarda bile drenaj sularının kanalizasyona yönlendirilmesi altyapı bilincinin eksikliğini gözler önüne sermektedir.
Erbabına Danışılmıyor: Akşehir Belediyesi’nin elinde yol kotunu alacak, meyil ve akıntı verecek haritacılar, teknik cihazlar ve ekipmanlar varken; kot verilmeden yapılan acemi yol çalışmaları ve kot hataları nedeniyle suyun birikmesi tam anlamıyla bir akıl tutulmasıdır.
Kot Yükseltmek Çözüm Değil: Kaldırım ve garaj kotlarını yükseltmek suyu yok etmez. Yoldan akan su birikerek çoğalır, dereye dönüşür ve kot seviyesi düşük olan en alt kotta yer alan binaları basar.
Somut Çözüm Önerileri ve Acil Eylem Planı
Akşehir’in coğrafi yapısı göz önüne alındığında, Sultandağları eteklerinden gelen sel ve yağmur sularının tarihi kent merkezine ulaşmadan tahliye edilmesi şarttır:
Doğal Deşarj Hatları Kullanılmalı: Akşehir Çayı kenarındaki yolların yağmur suları, istinat duvarına açılacak basit kanallar, logar ve 2 metrelik borularla doğrudan Akşehir Çayı’na deşarj edilebilir.
Dere Yatakları Açılmalı: Monas Deresi’nin yatağı acilen temizlenip açılarak, dağdan gelen sular Akşehir Çayı’nın Konya tarafındaki kanalına aktarılmalıdır.
Binalarda Yapı Denetimi ve Şartname: Bodrum ve garajları yol kotunun altında kalan binalarda, müteahhitlerin maliyetten kaçınarak çukur garaj yapması engellenmelidir. Radye temel yükseklikleri düzenlenmeli; apartman bahçelerine kapalı toplama havuzları ve otomatik deşarj pompaları kurulması zorunlu kılınmalıdır.
İskan Ruhsatı Yaptırımı: Akşehir Belediye Meclisi kararlarına paralel olarak, çatı yağmur borularını kanalizasyona bağlayan binalara Yapı Kullanma İzin Belgesi (İskan) verilmemeli, caydırıcı yaptırımlar uygulanmalıdır.
Akşehir Kamuoyu Açıklama Bekliyor!
Gerek Akşehir Belediyesi gerekse Konya Büyükşehir Belediyesi KOSKİ Genel Müdürlüğü bu kente karşı sorumludur.
Akşehir Belediyesinde geçmiş dönemlerde bazı mahalle ve caddelerde sınırlı sayıda da olsa yağmur suyu drenaj hattı çalışması yapıldığı bilinmektedir. Ancak gelinen noktada bu hatların yeterliliği ve işlevselliği büyük bir soru işaretidir. Akşehir Belediyesi, KOSKİ’nin kanalizasyon şebekesine girmeden, tamamen bağımsız olarak döşenen drenaj hatlarının durumunu şeffaflıkla ortaya koymalıdır. Kentteki 21 merkez mahallede, tam olarak hangi cadde ve sokaklarda bağımsız yağmur drenaj hattı bulunmaktadır? Belediye bu envanteri acilen kamuoyuyla paylaşmalıdır ki, yaşanan altyapı krizinin ve sorunun gerçek boyutları halk tarafından net bir şekilde bilinsin.
Öte yandan, Akşehir Belediyesi bugüne kadar KOSKİ’den resmi ve yazılı olarak ilçeye bağımsız yağmur suyu drenaj hatları yapılması yönünde bir talepte bulunmuş mudur? KOSKİ, Akşehir’in altyapısındaki bu yasal aykırılığı ve eksikliği gidermek için neyi beklemektedir?
Her iki kurumun da siyasi çekişmeleri ve bahaneleri bir kenara bırakıp Akşehir halkına şeffaf bir açıklama yapma borcu vardır. Gözler, yetkililerden gelecek somut ve kalıcı adımlara çevrilmiştir. Bekliyoruz!..
