Bu günlerde, ceviz tetiriyle kınalanmış elleri çokça görür olduk. Mevsim sonbahara döndü ya cevizlerde olgunlaştı. Kimi kendiliğinden yere düşer oldu kırılma riskini göze alarak, kimi ya korkak ya da inatçı hala dallarda. Bahçe sahibi de aceleci, bir an önce hasat edip işini bitirmek istiyor. Eline aldığı uzun sırıklarla acımasızca vuruyor cevizlere. Dedik ya bir kısmı inatçı cevizlerin bunlar yere düşmedikleri gibi kabuklarından da kolay kolay ayrılamıyorlar. Dile kolay, mayıstan bu yana doğuştan beri olan birlikteliği bırakmak da kolay değil, cevizi de anlamak gerekir. Kabuklarından ayrılınca kendisini çıplak hissedecek, belki de üşüyecek. Bahçe sahibi üstünü çıkarmakta direnen çocuğa müdahale eden anne misali ayırıyor kabukları cevizden. Kısmen kararmış kabuktan ayrıldıktan sonra pırıl pırıl ceviz kabuğu ortaya çıkıyor, pembemsi bir renkle. Birkaç gün sonra kurudukça kendi gerçek rengine kavuşacak ceviz. Bahçe sahibinin elleri de ceviz tetirinden koyu kahverengi bir hal alıyor. Kına yakılmış gibi. Belki de ceviz, kabuğundan ayıran belli olsun diye ellere kına yakıyordur. Cevizin yeşil kabuklarına buralarda eskiden çok kıymet verilirdi. Yeşil kabuklar doğal boya olarak kullanılırdı yün ipleri boyamada. Koyu bir yeşil renk alırdı kazanların içinde ceviz kabuğu ile boyanan yün ipler. Sarı elde etmek için saman yada sütleğen bitkisi kullanılırdı. Daha koyusunu istersen sarının, palamut meşesinin kozalaklarıyla kaynatmak gerekti yün ipleri. Kırmızı ve mavi zor renkti yün iplerde doğal yolla elde etmek zordu. Bu renkler çoğunlukla kimyasal boyalarla elde edilirdi. Şimdilerde yün halıya rağbet olmadığından yün halı dokunmaz, ip de boyanmaz oldu. Tekrar cevize dönersek ceviz, eskiden tane ile de satılırdı pazarda, şimdilerde kilo ile satılır oldu. Cevizin sağlam içi epey pahalıdır. Kırığı daha ucuza satılır, özellikle baklava ve kadayıf tatlısında kullanılır. Kabuğunu da fındıkkabuğu gibi yakıt olarak kullanmak mümkündür. Yerli cinslerinden Şebin, Kaman, Yalova, Bilecik’i sayabiliriz. Boyutları, kabuklarının kalınlığı, soğuğa dayanıklılığı farklı farklıdır her birinin. Ceviz ağacı evladiyelik bir yatırımdır, iyi bakılırsa torunlarınız bile meyvesinden yararlanır. İç Anadolu da her doğan çocuk için en az on kavak ağacı dikilirdi, çocuk evleneceğinde kesilip düğüm masrafı çıksın diye. Yanına da birkaç ceviz ağacı.
