Akşehir’in yıllardır gündemden düşmeyen il olma hayalinin, sanılanın aksine Cumhuriyet’in ilanından çok önce Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde gündeme geldiğini biliyor muydunuz? Üstelik Akşehir’in il olması için verilen ilk kanun teklifinin ilk imzacısının, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk olduğunu biliyor muydunuz?

Akşehir’in tarihine ışık tutan bu önemli gelişmeyi, yerel tarihçilerimiz ve gazetemiz köşe yazarları Mehmet Koç ile Dursun Solmaz, gazetemize özel açıklamalarında belgeleriyle ortaya koydu.

ATATÜRK, AKŞEHİR’İN İL OLMASI İÇİN İLK İMZAYI ATTI

Yerel tarihçi Mehmet Koç, Akşehir’in il olma sürecinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmasının ardından, 1920 yılında gündeme geldiğini belirterek şu bilgileri verdi:

“Öncelikle bu kanun teklifi devlet arşivlerinde bulunmaktadır. Arşivlerde yaptığımız araştırmalara göre, Konya'da yaşanan isyan olaylarının ardından yönetimsel anlamda çeşitli görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerde Konya’nın coğrafi olarak çok büyük olduğu ve idari açıdan yeni illere ayrılması gerektiği yönünde değerlendirmeler yapılmıştır.

Bu çalışmalar sonucunda Karaman, Seydişehir ve Akşehir’in il olması için bir kanun teklifi hazırlanmıştır. Teklifin ilk imzalayanı Mustafa Kemal Atatürk’tür. Beş maddeden oluşan teklif, 17 Kasım 1920 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmuştur.

Teklifte Akşehir’in; Cihanbeyli, Yalvaç, Hatırlı ve Şarkikaraağaç gibi yerleşim yerlerini kapsayan yeni bir il olarak kurulması öngörülüyordu. Ayrıca kanun maddelerinden birinde Akşehir’in İçişleri Bakanlığına bağlı bir il olacağı belirtiliyordu. Mecliste yapılan oylama sonucunda teklif kabul edilmiştir.”

AKŞEHİR ÜÇ HAFTA İL OLARAK KALDI

Akşehir’in il olma sürecinin yalnızca bir kanun teklifiyle sınırlı kalmadığını ifade eden yerel tarihçi Dursun Solmaz ise Akşehir’in tarih boyunca önemli bir idari merkez olduğunu vurguladı.

Akşehir’in Roma, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerindeki tarihsel konumuna dikkat çeken Solmaz, il olma sürecine ilişkin şu açıklamalarda bulundu:

“Akşehir tarih boyunca önemli geçiş noktalarının üzerinde yer almıştır. Roma ve Selçuklu dönemlerinde, Osmanlı’nın da belirli dönemlerinde vilayet statüsünde değerlendirilmiştir. Ancak Fatih Sultan Mehmet döneminde vilayetliği alınarak sancak statüsüne dönüştürülmüştür.

Kaymakamlığın Akşehir’e getirilmesinin ardından, 1920 yılında Mehmet Hocamın da anlattığı gibi Mustafa Kemal Atatürk ve Fevzi Çakmak Paşa’nın imzalarının bulunduğu bir kanun teklifi Meclis’e sunulmuştur. Akşehir’in il olması yönündeki bu teklif yapılan oylamada kabul edilmiştir. Böylece Akşehir yaklaşık üç hafta il olarak kalmıştır.

Ancak yaklaşık üç hafta sonra Isparta milletvekilleri kanuna itiraz etmiştir. İtirazların ekonomik gerekçeleri de bulunuyordu. Meclis Başkanı Adnan Bey'in başkanlığında yapılan ikinci oylamada, Mustafa Kemal Atatürk'ün Akşehir'in il olması yönünde oy kullanmasına rağmen teklif yeniden kabul görmemiştir. Oylamada 7 ret, 9 kabul ve 7 çekimser oy kullanılmıştır.”

1923’TE YENİDEN GÜNDEME GELDİ, ANCAK SONUÇ DEĞİŞMEDİ

Akşehir’in il olma talebinin 1920 yılındaki girişimle sona ermediğini belirten Solmaz, 1923 yılında Hacı Bekir Sümer tarafından konunun yeniden Meclis gündemine getirildiğini ancak bu girişimin de sonuçsuz kaldığını ifade etti.

Akşehir’in il olması konusunda geçmişte çeşitli cumhurbaşkanlarının da söz verdiğini hatırlatan Solmaz, Turgut Özal ve Süleyman Demirel dönemlerinde bu beklentinin yeniden gündeme geldiğini, ancak bugüne kadar somut bir sonuca ulaşılamadığını dile getirdi.

“ÇEVRE İLÇELER AKŞEHİR ETRAFINDA BİRLEŞMELİ”

Akşehir’in il olma mücadelesinin yalnızca geçmişin bir konusu olarak görülmemesi gerektiğini belirten Dursun Solmaz, çevre ilçelerin de bu konuda ortak hareket etmesi çağrısında bulundu.

Solmaz, açıklamasını şu sözlerle sürdürdü:

“Buradan Akşehir çevresindeki bütün belediye başkanlarına seslenmek istiyorum. Konya, Ilgın, Şarkikaraağaç ve Yalvaç başta olmak üzere çevremizdeki yerleşim yerleriyle birlikte hareket etmeliyiz. Akşehir bu bölgenin merkezinde yer alıyor. Nüfus ve coğrafi büyüklük açısından birlikte değerlendirildiğinde çok daha güçlü bir idari yapı ortaya çıkabilir.

Benim dileğim, bütün belediye başkanlarının Akşehir Belediye Başkanı etrafında birleşerek Akşehir’in il olması konusunda ortak bir basın açıklaması yapmalarıdır. Umarım Akşehir, geçmişte olduğu gibi hak ettiği değeri yeniden görür ve il olur.”

PERVASIZ’IN 73 YILLIK TALEBİ: AKŞEHİR İL OLMALIDIR!

Akşehir’in il olma mücadelesinin tarihsel geçmişine ışık tutan açıklamalar, ilçenin bu konudaki talebinin ne kadar eskiye dayandığını bir kez daha ortaya koydu.

19 Mayıs 1953 tarihinde yayın hayatına başlayan Pervasız Gazetesi de ilk baskısından bu yana Akşehir’in il olması gerektiğini savunan yayın çizgisini sürdürüyor.

Aradan geçen 106 yıla rağmen Akşehir’in il olma beklentisi devam ederken, 17 Kasım 1920 tarihli kanun teklifi ise bu mücadelenin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki en dikkat çekici tarihsel dönüm noktalarından biri olarak hafızalardaki yerini koruyor.

P V Z 1177 Whatsapp Image 2026 11 16 At 14.33.19 Whatsapp Image 2026 11 16 At 14.45.15