Tarım, gıda güvenliğinin sağlanması ve kırsal kalkınmanın desteklenmesi açısından stratejik bir sektördür. Ancak tarımsal üretim; dolu, don, kuraklık, sel, hastalıklar ve zararlılar gibi birçok risk faktörüne açıktır. Bu risklerin ekonomik kayıplara dönüşmesini önlemek amacıyla, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında TARSİM kurulmuştur. Sistem, devlet destekli bir sigorta modeliyle üreticinin gelirini korumayı hedeflemektedir.
TARSİM’in Yapısı ve İşleyişi
TARSİM; Tarım ve Orman Bakanlığı gözetiminde, sigorta şirketleri tarafından yürütülen ve riskin Tarım Sigortaları Havuzu’nda paylaşıldığı bir yapıya sahiptir. Üreticiler poliçelerini yetkili sigorta şirketleri veya acenteler aracılığıyla yaptırır. Sigorta primlerinin belirli bir oranı devlet tarafından karşılanarak üretici üzerindeki mali yük azaltılır.
TARSİM Poliçe Türleri
TARSİM kapsamında sunulan sigorta poliçeleri, tarımsal üretimin tüm aşamalarını kapsayacak biçimde bitkisel üretim, hayvansal üretim ve su ürünleri başlıkları altında çeşitlendirilmiştir. Her poliçe türü, üretim faaliyetinin niteliğine göre farklı risklere karşı teminat sağlamaktadır.
1. Bitkisel Ürün Sigortası
Bitkisel Ürün Sigortası, açık alanda yetiştirilen tarım ürünlerinin doğal afetler nedeniyle uğrayabileceği verim ve kalite kayıplarını güvence altına alır. Bu sigorta türü, TARSİM sisteminin en yaygın kullanılan poliçesidir.
Kapsam Dahilindeki Ürünler:
· Tahıllar (buğday, arpa, mısır vb.)
· Endüstri bitkileri (pamuk, ayçiçeği, şeker pancarı)
· Baklagiller
· Sebzeler
· Meyve ağaçları ve bağ ürünleri
· Tıbbi ve aromatik bitkiler
Temel Özellikler:
· Dolu riski ana teminat olarak zorunludur.
· İsteğe bağlı ek teminatlar alınabilir.
· Verim kaybı ve kalite kaybı dikkate alınır.
· Hasar tespiti, parsel bazlı yapılır.
2. İlçe Bazlı Kuraklık Verim Sigortası
Bu poliçe türü, belirli ürünlerde kuraklık, don, sıcak rüzgâr, aşırı yağış ve nem gibi iklim kaynaklı verim kayıplarına karşı geliştirilmiştir.
Kapsam Özellikleri:
· Bireysel parsel yerine ilçe genel verimi esas alınır.
· Buğday, arpa, yulaf, çavdar, mercimek gibi ürünleri kapsar.
· Eksper incelemesi yerine istatistiki veriler kullanılır.
· Kuraklık riskinin yoğun olduğu bölgeler için önemlidir.
3. Sera Sigortası
Sera Sigortası, örtü altı üretim yapan üreticiler için geliştirilmiş olup hem sera yapısını hem de sera içindeki ürünleri teminat altına alır.
Teminat Altına Alınan Unsurlar:
· Sera konstrüksiyonu (demir, çelik, alüminyum)
· Örtü malzemesi (cam, plastik)
· Isıtma, havalandırma ve sulama sistemleri
· Sera içindeki bitkisel ürünler
Başlıca Riskler:
· Dolu
· Fırtına ve hortum
· Kar ağırlığı
· Yangın
· Deprem ve heyelan