Yeni yönetmelik; gemi acentelerinin yetkilendirilmesi, personel eğitimi, disiplin süreçleri, mali yeterlilikleri ve denetim esaslarını yeniden düzenliyor. Böylece sektörde daha kurumsal, denetlenebilir ve uluslararası standartlara uygun bir yapı oluşturulması hedefleniyor.
A, B ve C Sınıfı Acente Dönemi
Yönetmelikle gemi acenteleri üç ayrı sınıfa ayrıldı:
- A sınıfı acenteler: Türk Boğazları dahil tüm gemi ve yatlara hizmet verebilecek.
- B sınıfı acenteler: Türk Boğazları dışında gemilere, boğazlar dahil yatlara hizmet sunabilecek.
- C sınıfı acenteler: Sadece yat acenteliği yapabilecek.
Yetki belgeleri 5 yıl süreyle geçerli olacak ve devredilemeyecek.
Sermaye Şartı Dikkat Çekti
Yeni düzenlemede mali yeterlilik kriterleri de netleştirildi. Buna göre;
- A sınıfı acenteler için en az 5 milyon TL,
- B sınıfı acenteler için en az 1 milyon TL,
- C sınıfı acenteler için ise en az 500 bin TL sermaye şartı getirildi.
Şube açacak firmalardan ayrıca ek sermaye istenecek.
Eğitim ve Sınav Zorunlu Olacak
Gemi acentesi personeli olmak isteyenler için eğitim ve sınav şartı getirildi. Denizcilik eğitimi almayan adaylar önce eğitim programına katılacak, ardından sınavda başarılı olmak zorunda olacak.
Personel tanıtım belgeleri de 5 yılda bir yenilenecek. Yenileme eğitimi almayan personelin belgeleri iptal edilecek.
Denetim ve Cezalar Artıyor
Yönetmelik, acentelere yönelik disiplin ve denetim mekanizmasını da güçlendirdi. Gerçeğe aykırı reklam, yetkisiz işlem, mevzuata aykırı faaliyet ve etik ihlaller gibi durumlarda;
- uyarı,
- belge askıya alma,
- yetki iptali
gibi yaptırımlar uygulanabilecek.
Ayrıca yetki belgesi olmadan acentelik faaliyeti yürütülemeyecek.
Eski Yönetmelik Yürürlükten Kalktı
Yeni düzenlemeyle birlikte 2012 yılında yayımlanan eski Gemi Acenteleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı. Yönetmeliğin bazı hükümleri yayımlandığı tarihte yürürlüğe girerken, sektörün uyum sağlaması amacıyla büyük bölümü 3 ay sonra uygulanmaya başlanacak.
Sektör temsilcileri, yeni sistemin kayıt dışılığı azaltacağını ve denizcilik sektöründe hizmet kalitesini artıracağını değerlendiriyor.