Kar sadece beyaz bir örtü değildir. Özellikle yoğun ve ıslak kar, çatılarda ciddi bir ağırlık oluşturur. Saatlerce, hatta günlerce orada kalır. Bu yük artar ama kimse yukarı bakmaz. Çünkü tehlike bağırmaz, duman çıkarmaz, gürültü yapmaz. Sadece bekler.
Birçok bina, özellikle eski yapılar, bu kadar kar yükünü taşıyacak şekilde tasarlanmamıştır. Üstelik yıllar içinde yapılan tadilatlar, çatıya eklenen su depoları, güneş panelleri ve bakımsızlık bu riski daha da artırır. Sonunda olan olur; çatı çöker, sundurma kırılır, girişler kapanır, araçlar zarar görür. En kötüsü de insanların zarar görmesidir.
Burada asıl sorun şudur:
Kar yükü, “olağan” kabul edilir.
“Bir şey olmaz” denir.
Ve her kış aynı ihmaller tekrar eder.
Oysa kar yükü bir afet riskidir. Yangın kadar ani olmasa da, deprem kadar sarsıcı olmasa da etkisi ciddidir. Özellikle okul binaları, spor salonları, pazar yerleri, depo ve sanayi çatıları bu riskin başında gelir. Geniş açıklıklı çatılar kar yüküne karşı daha savunmasızdır.
Peki ne yapılmalı?
Öncelikle bina sahipleri ve yöneticileri, çatılardaki kar birikimini ciddiye almalıdır. Kar kalınlığı arttıkça, özellikle eriyip tekrar donan kar ağırlaşır. Gerekli durumlarda kontrollü kar temizliği yapılmalıdır. Ama bu da bilinçsizce değil; güvenlik önlemleri alınarak, işin ehli kişiler tarafından yapılmalıdır.
Vatandaş olarak bizlerin de sorumluluğu var. Evimizin, apartmanımızın, iş yerimizin çatısına hiç bakmıyorsak risk büyüyor demektir. Çatıdan gelen olağandışı sesler, sarkmalar, çatlaklar asla ihmal edilmemelidir. “Kış geçsin bakarız” demek, bazen geç kalmak demektir.
Yerel yönetimlerin de bu konuda daha görünür uyarılar yapması, özellikle yoğun kar yağışlarından sonra riskli yapıları kontrol etmesi büyük önem taşır. Çünkü bu tür çökmeler olduktan sonra değil, olmadan önce önlenebilir.
Unutmayalım:
Kar yükü sessizdir ama etkisi gürültülüdür.
Çöktüğünde telafisi yoktur.
Kış mevsiminde afet sadece deprem ya da yangın değildir. Bazen en büyük tehlike, yukarıdan sessizce birikir.