banner8

banner9

banner28

banner10

Evliya Çelebi'ye Göre: AKŞEHİR VE AKŞEHİR KALESİ

Mehmet Koç - Renkli

GÜNDEM 26.01.2019, 00:15 26.01.2019, 00:15
113
Evliya Çelebi'ye Göre: AKŞEHİR VE AKŞEHİR KALESİ
banner12

Mehmet Koç - Siyah Beyaz

Mehmet Koç






Ünlü gezgin Evliya
Çelebi’nin yolu Akşehir’e de düşer ve burayı da gezdiği diğer yerler gibi o
tatlı üslubu ile anlatır. 





Evliya Çelebi, 9
Haziran 1638’de ilk olarak Akşehir’e gelmiştir. Seyyah Çelebi 1640’lı yıllarda
iki kez daha Akşehir’e gelmiş, bazı gelişlerinde durmadan yoluna devam etmiş,
son gelişinde Akşehir ve Nasreddin Hoca’yı uzun uzun anlatmaktadır.  Evliya Çelebi Seyahatnamesindeki bu kısmın
Nasreddin Hoca’yı anlatan bölümünü daha önce ele almıştık. Burada Akşehir ve
Akşehir kalesi hakkında yazdıklarını günümüz Türkçesi ile aktaralım:





“SİNHİSAR
YANİ AKŞAR KALESİ NİTELİKLERİ





Ama halkın benimsediği Akşehir’dir. Bazıları Ahşehir
derler, Bazı Türkler, Ahşer derler, bazıları da Akşâr derler. Burada yaşayanlar
Türkistan şehirlerinden olduğu için köyden köye özel lehçeleri vardır. Anadolu
şehirlerindendir. Ve kalenin yapımcısı Bizans İmparatorunun kızı Sine adlı
birisi Krala burasını inşaa ettirdiği için Bizans tarihçileri Sinehisar derler.
Konya’nın kuzeyinde bulunup Konya yönünde üç günde varılabilir. Devrin coğrafyacılarına
göre on yedinci yönetim merkezinin ortasında olduğundan iklimi soğuktur. Enlemi
(---) ( ---) ve boylamı ( ---) saat, ( ---) derece ve ( ---) dakikadır ama yazı
yaz ve kışı kıştır.





Yıl 1391 tarihinde Yıldırım Han, Akşehir’i Karamanoğulları
eşkıyalarının ellerinden alıp Müslüman hacıların yollarını güvenli hale
getirdi.  Süleyman Han’ın yazılı talimatı
üzerine hala Karaman eyaletinin sancakbeyi yönetimindedir. Padişah toprağından
padişah tarafından verilen 190.500 akçedir. 
500 asker ile şehri yönetip senelik 20 kese hasılat elde edip sefere
katılırlar. Sancağında zeamet sahipleri 16 ve tımar toprağı sahipleri 122 asker
besleyip sefer zamanı sekiz yüz asker olup paşası ve alay beyi bayrağı altında
sefere giderler. 





 Askeri alayın
yöneticisi, alay komutanı ve yüzbaşısı vardır ve yüz elli akçe değeri ile temiz
bir kazadır. Ara sıra üç yüz akçe ile sadaka verilir. Makamları yüksektir.
Toplam
(---) adet nahiye ve köylerinden kadısına senelik sekiz kese gelir verilir.
Müftüsü, nakîbü'l-eşrâfı (seçkin insanların başı), ileri gelenleri, değerli
zenginleri çoktur.  Kapıkulu ordusunun
baş subayı, yeniçeri serdarı, şehri yönetenin vekili, şehrin belediye memuru ve
şehrin emniyet teşkilatı yöneticisi vardır fakat kalesi bir tepe üzerinde
olduğundan fethi sırasında zorluk çekildiğinden haraptır. Onun için dizdarı
(kale komutanı) ve kaleyi koruyan askerleri yoktur. Ama şehir “Direkli İrem
Bağları” gibi bir ağaçlık ve yeşillik içinde toplam (---) örtülü (---) adet iki
katlı ve tek katlı güzel evlerden meydana gelmiştir. Toplam (---) adet mahalle
ve (---) adet camii vardır.





Bunlardan başka (-----) mescitleri vardır.  Hepsi (---) adet tekke vardır. Tamamı (---)
medrese bulunmaktadır.  İçerisinde (---)
sıbyan mektebi vardır. Tamamında (---) aşevi imaretleri bulunmaktadır.
Tamamında (---) adet çarşı vardır. Bütün değerli şeyler bu güzellik pazarı
içinde mevcuttur.





 Beğenilenlerinden;
Akşehir'in al yanaklı tebekani elması herkes tarafından bilinir. Tamamı(---)
adet gönül açan hamamı vardır. Hepsi (---) adet kervansarayı yani oteli
vardır.  Tamamı(---) adet hayat suyu
çeşmeleri vardır.





Suyu ve havası tatlı olduğundan sevilen erkekleri ve
sevilen kadınları sağlam vücutlu olup Akşehir’in sevilen tebekani elması gibi
al yanaklı güzelleri vardır.  Her ne
kadar olsa da Türk şehirlerindendir amma ulumaları, Salihleri, ileri gelenleri
değerli elbiseler giyen muhteşem adamları vardır. Hepsi tüccar, hizmet ehli ve
sanat ehli adamları garipleri severler. ( ---)”





Kaynak:  Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Günümüz
Türkçesiyle Evliya Çelebi Seyahatnamesi: Konya- Kayseri- Antakya-Şam-
Urfa-Maraş Sivas- Gazze- Sofya- Edirne 3. cilt 1. kitap İstanbul, Yapı Kredi
Yayınları





Not: Günümüz Türkçesine
aktarılırken eksik ve hatalı aktarmalar tarafımdan orijinali ile
karşılaştırılarak yeniden düzenlenmiştir.


banner13
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner11
4
az bulutlu