Peki, yeni yönetmelikle neler değişti? Evde sağlık hizmeti başvurusu nasıl yapılır? İşte dijital çağa uygun olarak yenilenen sistemin tüm detayları...
Yeni Evde Sağlık Sistemi Nasıl İşleyecek? (ESKOM ve ESYS Dönemi)
Yeni dönemde hizmetlerin dijital entegrasyonu en üst seviyeye çıkarılıyor. Kurulan ulusal dijital sağlık altyapısı sayesinde; Evde Sağlık Yönetim Sistemi (ESYS), Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) ve e-Nabız birbiriyle tam entegre çalışacak.
- Merkezi ve Uydu Birimler: Evde sağlık hizmetleri (ESH), İl Sağlık Müdürlükleri tarafından il genelinde planlanacak. Nüfus ve coğrafi şartlara göre merkezi birimlere ek olarak "uydu birimler" de kurulabilecek.
- H ve D Tipi Birimler: Evde sağlık birimleri ikiye ayrılıyor. H Tipi, ikinci ve üçüncü basamak genel sağlık hizmetlerini; D Tipi ise evde ağız ve diş sağlığı hizmetlerini sunacak.
Evde Sağlık Hizmeti Başvurusu Nasıl Yapılır?
Evde sağlık hizmeti almak isteyen vatandaşlar ve yasal temsilcileri için süreç kolaylaştırıldı. Başvurular şu kanallar üzerinden yapılabilecek:
- e-Nabız üzerinden elektronik ortamda,
- ESHİM (Evde Sağlık Hizmetleri İletişim Merkezi) hatları aranarak (08.00 - 22.00 saatleri arasında),
- Aile hekimleri veya hastane koordinasyon birimleri aracılığıyla.
Kritik Süreç: İlk kez yapılan başvurular doğrudan aile hekimine düşecek. Aile hekimi uzaktan sağlık sistemi veya geçmiş verilerle ön değerlendirme yapacak. ESKOM’a (Evde Sağlık Koordinasyon Merkezi) iletilen tüm başvurular en geç 3 gün içinde sonuçlandırılmak zorunda. İlk ev ziyareti de bu 3 günlük süre içinde gerçekleştirilecek.
Evde Sağlık Hizmeti Sürekli mi Olacak?
Yönetmeliğe göre tıbbi bakım hizmeti iki sınıfa ayrılıyor:
- Sürekli ESH: Ömür boyu ya da hasta kendi isteğiyle sonlandırana kadar devam eden bakımı kapsıyor.
- Süreli ESH: Hastaneden taburcu olduktan sonraki 30 güne kadar olan süreyi kapsıyor. Hekim uygun görürse bu süre bir 30 gün daha uzatılabilecek.
Ayrıca gerekli durumlarda evde sağlık ekiplerine eczacılar da dahil edilerek hastanın kullandığı ilaçlar akılcı ilaç kullanımı ilkelerine göre bütüncül olarak gözden geçirilecek.
Palyatif Bakım Nedir ve Yatak Kapasiteleri Nasıl Olacak?
İyileştirici tedavinin mümkün olmadığı veya sınırlı olduğu durumlarda, hastanın ve ailesinin yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen bütüncül bakım yaklaşımına palyatif bakım deniyor.
Yeni yönetmelikle birlikte hastanelerin yatak kapasitelerine göre palyatif bakım yatağı sınırları netleşti:
- 50 yatağa kadar olan hastanelerde: Toplam yatak sayısının en fazla %50'si,
- 400 yatak ve üzeri büyük hastanelerde: En fazla %5'i palyatif bakım yatağı olarak ayrılabilecek.
- Özel Hastaneler: Palyatif bakım servisleri en az 5 yataklı olacak ve toplam yoğun bakım yatak sayısının %20'sini geçemeyecek.
Yönetmelikte 18 yaş ve altı hastalar için Çocuk Palyatif Bakım Servisleri de unutulmadı. Bu servisler asgari 5 yataklı olarak, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı sorumluluğunda hizmet verecek.
Yoğun Bakım ile Palyatif Bakım Arasında Geçiş Kolaylığı
Yoğun bakım servislerinde yatan ve klinik düzelme beklenmeyen hastalar, uzman konsültasyonu ve palyatif koordinasyon birimi onayıyla doğrudan palyatif veya palyatif kritik bakım servislerine devredilebilecek. Hastanede yer olmaması durumunda sevk işlemleri ESKOM ve 112 Acil Sağlık Hizmetleri koordinasyonunda gerçekleştirilecek.
Mevcut Birimlere 1 Yıl Süre verildi
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 23 Haziran 2026 tarihinden önce tescil edilmiş olan tüm evde sağlık ve palyatif bakım birimlerinin, yeni standartlara uyum sağlayarak en geç 1 yıl içinde yeniden tescil işlemlerini tamamlaması gerekiyor. Palyatif bakım servislerindeki hemşirelerin sertifikasyon şartı ise 5 yıl içinde tamamlanacak.